Adendum Diraja yang mengandungi pengampunan berbentuk tahanan rumah bagi Perdana Menteri ke-6 Malaysia bukan tentang membatalkan kesalahan atau menentang mahkamah, tetapi tentang ihsan. Penolakan Adendum Diraja menimbulkan persoalan serius mengenai peranan perlembagaan Yang di-Pertuan Agong, sikap berdiam diri Raja-Raja Melayu, dan kedudukan UMNO dalam kerajaan perpaduan yang kini kelihatan selesa meraikan penghinaan.
Adendum Diraja — titah bertulis yang menggunakan kuasa perlembagaan Yang di-Pertuan Agong untuk mengurniakan ihsan — telah ditolak oleh mahkamah.
Dari segi undang-undang, kes ini mungkin dianggap selesai.
Namun dari perspektif politik dan perlembagaan, keputusan ini menimbulkan preseden berbahaya: ia memberi isyarat bahawa titah diraja yang membawa unsur ihsan pun boleh diketepikan tanpa penglibatan bermakna Raja-Raja Melayu.
Pengampunan Diraja, dalam kes ini yang termaktub dalam Addendum Diraja oleh Yang di-Pertuan Agong ke-16, bukan pengisytiharan tidak bersalah. Ia bukan celah teknikal dalam sistem kehakiman. Ia adalah kuasa ihsan — satu mekanisme perlembagaan yang bertujuan memanusiakan undang-undang apabila prosedur formal memenuhi keperluan legaliti tetapi gagal menjangkau keadilan sejati.
Kerana itu, isu ini jauh lebih besar daripada seorang bekas perdana menteri.
Ia tentang Kuasa Ihsan dan kesihatan institusi Raja Berperlembagaan Malaysia.
Adendum Diraja – Apabila Ihsan Menjadi Lemah
Dalam sistem Raja Berperlembagaan, kuasa Yang di-Pertuan Agong bukan sekadar simbolik. Prerogatif ihsan wujud sebagai imbangan moral terhadap ketegasan undang-undang — peringatan bahawa keadilan tanpa kemanusiaan boleh berubah menjadi kekejaman.
Namun, Addendum Diraja ditolak atas alasan prosedur, tanpa penglibatan terbuka istana, tanpa kejelasan sama ada nasihat undang-undang telah diperoleh, dan tanpa jaminan bahawa budi bicara diraja benar-benar diambil kira.
Jika ihsan boleh disempitkan sebegitu mudah hari ini, apa akan berlaku esok — apabila melibatkan rakyat lain, Raja lain, atau ujian perlembagaan lain?
Sikap berdiam diri Raja-Raja Melayu dalam isu ini amat membimbangkan. Diamnya mereka berpotensi menjadikan ihsan hanya wujud secara teori — diiktiraf dalam perlembagaan, tetapi tersisih dalam amalan.
Baca juga: BLACK DAY FOR JUSTICE FOR MALAYSIA AS NAJIB BEGINS SENTENCE
Daripada Titah Diraja ke Perayaan Politik
Kemudian muncul dimensi politik.
Ahli politik DAP, Yeo Bee Yin, menulis: “Another reason to celebrate this year end.”
Sementara itu, Raja Sara Petra merumuskan keputusan itu secara ringkas:
Addendum Diraja ditolak.
Tahanan rumah dinafikan.
Tiga tahun lagi di Kajang.
Kedua-duanya tepat dari segi fakta. Tetapi hanya satu bernada meraikan — dan itu yang penting.
Ungkapan Yeo Bee Yin memberi impak lebih besar daripada mahkamah sendiri — bukan kerana Najib Razak tidak bersalah, tetapi kerana ia mengesahkan apa yang lama dirasakan oleh akar umbi UMNO: isu ini bukan semata-mata soal undang-undang atau keadilan, tetapi juga penghinaan politik.
Keadilan menuntut kewaspadaan.
Ihsan menuntut kerendahan hati.
Perayaan tidak menuntut kedua-duanya — dan tiada tempatnya apabila prerogatif perlembagaan dipersoalkan.
Senyap UMNO: Ujian Sebenar Adendum
Kini tumpuan beralih daripada Najib kepada UMNO.
UMNO berada dalam kerajaan. UMNO menyediakan kestabilan Parlimen. UMNO menanggung kos politik dan emosi kerajaan perpaduan — berulang kali.
Namun apabila tokoh kerajaan sendiri meraikan tahanan rumah Najib yang masih dijalankan, UMNO berada dalam kedudukan terhimpit.
Ini bukan sekadar isu undang-undang atau moral.
Ini adalah penghinaan politik.
Adakah UMNO akan terus berdiam diri?
Mengeluarkan kenyataan berhati-hati tentang “menghormati mahkamah” sementara maruahnya terhakis secara terbuka?
Setiap kali Najib dipersendakan oleh sekutu politik, yang terjejas bukan Najib semata-mata.
Ia adalah kuasa tawar UMNO, relevansinya, dan kedudukannya dalam kerajaan perpaduan.
Kerajaan perpaduan tidak boleh bertahan jika satu pihak menanggung luka, sementara pihak lain meraikan kemenangan.
Preseden yang Kekal
Najib Razak akan terus menjalani hukuman.
Mahkamah telah bersuara.
Namun preseden telah tercipta.
Titah diraja yang membawa unsur ihsan boleh diketepikan tanpa suara Raja.
Sekutu politik boleh meraikan penderitaan rakan sendiri tanpa sebarang akibat.
Dan makna sebenar Pengampunan Diraja boleh disempitkan secara senyap.
Adendum Diraja mungkin ditolak.
Tetapi penghakisan kuasa ihsan telah direkodkan.
Kini perhatian bukan lagi pada mahkamah, tetapi kepada Raja-Raja untuk merenung, dan kepada UMNO untuk menilai sama ada parti itu masih memahami kuasa dan prinsip yang selama ini didakwa dipertahankannya.
Kerana apabila ihsan dikecilkan, keadilan sendiri menjadi semakin sempit.
Facebook Comments
Facebook Comments